Somogyi Effect در گربه دیابتی | تشخیص تخصصی
Somogyi Effect در گربه دیابتی
Somogyi effect یا Rebound Hyperglycemia پدیدهای است که در آن هیپوگلیسمی ناشی از دوز بالای انسولین باعث ترشح هورمونهای کانتررگولاتوری شده و در نتیجه هیپرگلیسمی شدید ثانویه ایجاد میشود.
--------------------------------------------------پاتوفیزیولوژی
- افت گلوکز < 60–70 mg/dL
- ترشح اپینفرین، گلوکاگون، کورتیزول، GH
- گلوکونئوژنز و گلیکوژنولیز شدید
- ریباند هیپرگلیسمی تا > 400 mg/dL
الگوی کلاسیک در Glucose Curve
| مرحله | الگو |
|---|---|
| اوایل سیکل | افت شدید گلوکز (nadir پایین) |
| پس از آن | افزایش سریع و پایدار گلوکز |
| پایان سیکل | هیپرگلیسمی مقاوم |
نشانههای کلینیکی
- نوسان شدید گلوکز
- اپیزودهای ضعف یا لرزش
- تشنج هیپوگلیسمیک (گاهی گزارشنشده توسط صاحب)
- پلیاوری/پلیدیپسی با وجود دوز بالای انسولین
تشخیص افتراقی
- دوز ناکافی انسولین (واقعی)
- مقاومت به انسولین (آکرومگالی، پانکراتیت)
- خطای نمونهگیری یا استرس هیپرگلیسمی
الگوریتم تشخیصی
1️⃣ انجام Glucose Curve کامل 12 ساعته
2️⃣ بررسی nadir واقعی
3️⃣ اگر nadir < 80 mg/dL → شک قوی به Somogyi
4️⃣ کاهش دوز 25–50٪ و تکرار curve
--------------------------------------------------
مدیریت درمانی
کاهش دوز انسولین
کاهش 0.5–1 IU در هر تزریق یا 25–50٪ کاهش کلی در موارد شدید --------------------------------------------------پایش مجدد
- Glucose curve پس از 5–7 روز
- پایش علائم هیپوگلیسمی
- آموزش صاحب حیوان
نکات پیشرفته کلینیکی
• Somogyi واقعی نسبتاً کمتر از تصور کلاسیک رخ میدهد
• بسیاری از موارد «کنترل بد» در واقع دوز ناکافی هستند
• مستندسازی nadir واقعی حیاتی است
• استفاده از Continuous Glucose Monitoring (CGM) کمککننده است
--------------------------------------------------
تفاوت با مقاومت به انسولین
| ویژگی | Somogyi | Resistance |
|---|---|---|
| Nadir | خیلی پایین | بالا یا نرمال |
| پاسخ به کاهش دوز | بهبود | عدم بهبود |
پیشآگهی
در صورت تشخیص صحیح و اصلاح دوز، کنترل دیابت معمولاً سریعاً بهبود مییابد. افزایش مداوم دوز بدون توجه به Somogyi میتواند خطرناک باشد.
--------------------------------------------------منابع معتبر
MSD Veterinary ManualAVMA Journals --------------------------------------------------